Proces diagnozy ADHD u dorosłych nie opiera się (a przynajmniej nie powinien) wyłącznie na kwestionariuszu DIVA – V. Elementem diagnostyki jest możliwie szczegółowa rozmowa ze specjalistą / wywiad. Podczas takiej rozmowy zbierane są informacje dotyczące objawów w różnych obszarach na przestrzeni życia klienta. Czym jest wywiad w diagnozie ADHD Wywiad psychologiczny jest rozmową prowadzona przez …
Proces diagnozy ADHD u dorosłych nie opiera się (a przynajmniej nie powinien) wyłącznie na kwestionariuszu DIVA – V. Elementem diagnostyki jest możliwie szczegółowa rozmowa ze specjalistą / wywiad. Podczas takiej rozmowy zbierane są informacje dotyczące objawów w różnych obszarach na przestrzeni życia klienta.
Czym jest wywiad w diagnozie ADHD
Wywiad psychologiczny jest rozmową prowadzona przez specjalistę z zakresu zdrowia psychicznego której celem jest zebranie danych o funkcjonowaniu pacjenta. W kontekście diagnozy ADHD wywiad ten pozwala wstępnie stwierdzić obecność objawów takich jak problemy z uwagą, organizacyjne czy impulsywność obecnie i / lub na wczesnym etapie życia klienta oraz ich wpływu na sposób funkcjonowania w różnych środowiskach.
Rola wywiadu w procesie diagnostycznym ADHD
Wywiad psychologiczny jest bardzo istotnym elementem diagnozy ADHD. Zebrane informacje uzupełniają z góry ustrukturyzowany wywiad o dane specyficzne dla danej badanej osoby, umożliwiają z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że przyczyną jej trudności jest ADHD / zróżnicować objawy od podobnych wynikających z innych jednostek diagnostycznych, postawić wstępną hipotezę o ewentualnych zaburzeniach współistniejących i tym samym postawić jak najbardziej trafną diagnozę / opinię. Osoba poddająca się jej ma prawo oczekiwać, że zostanie mu poświęcona wystarczająca ilość czasu aby mogła ona na spokojnie przekazać wszystkie istotne dane a także dodać od siebie wszelkie dodatkowe informacje (wedle uznania).
Jak wygląda wywiad w diagnozie ADHD u dorosłych
Wywiad ten aby spełniał swoją funkcję powinien być przeprowadzony niespiesznie – wedle potrzeby nawet do paru godzin. Właściwie przeprowadzony może mieć formę w dużej mierze wcześniej zaplanowaną, ustrukturyzowaną jednak powinien uwzględniać potrzebę zadania dodatkowych pytań bezpośrednio odnoszących się do indywidualnego przypadku klienta oraz jego dodatkowych wypowiedzi.
Jakie informacje są kluczowe?
Podczas wywiadu analizowane są między innymi:
- objawy, trudności na przestrzeni życia, do chwili obecnej
- uporczywe problemy i ich wpływ na życie rodzinne, zawodowe, społeczne i samopoczucie klienta
- sposoby radzenia sobie z kłopotami, z codziennymi obowiązkami, minimalizowania wpływu trudności na życie
Te informacje pozwalają na zrozumienie jak zgłaszane problemy, objawy wpływają na funkcjonowanie osoby diagnozowanej w jej codziennym życiu.
Informacje uzyskiwane od osób trzecich – kiedy mogą być potrzebne
Czasami w procesie diagnostycznym wykorzystuje się także informacje od innych osób z otoczenia klienta. Może to bardzo pomóc poszerzyć perspektywę dotyczącą objawów i sposobu funkcjonowania. Bywa też, że te informacje te są wręcz niezbędne dla uzyskania pełnego obrazu diagnostycznego – na przykład w sytuacji gdy diagnozowany nie jest w stanie odpowiedzieć na pytania odnoszące się do wczesnego etapu życia. Zalecam wtedy zwrócenie się (oczywiście w miarę możliwości) bezpośrednio do osoby która będzie w stanie udzielić informacji, na przykład do rodzica.
Wywiad jest kluczowym elementem diagnozy ADHD. Przede wszystkim uzupełnia informacje zdobyte w trakcie badania kwestionariuszem DIVA – V, uszczegóławia wiele z nich, dodaje dane charakterystyczne dla obecnie badanej osoby. Podczas rozmowy specjalista może poznać indywidualne doświadczenia klienta, zrozumieć kontekst jego życia i funkcjonowanie w nim na przestrzeni lat oraz ewentualnie postawić hipotezę dotyczącą dodatkowych istotnych objawów i zalecić dodatkowe przyjrzenie się temu tematowi. Dobrze przeprowadzony wywiad znacznie zwiększa szansę na trafną diagnozę i opcjonalnie zaproponowanie odpowiedniej do sytuacji klienta formy pomocy psychologicznej czy psychoterapeutycznej.
