Zaburzenie ze spektrum autyzmu to jedno z zaburzeń neurorozwojowych czyli zwiazanych z odmiennym (atypowym) rozwojem układu nerwowego z którymi przychodzi się na świat i jest do śmierci. Są w dużej mierze uwarunkowane genetycznie choć obecnie dostrzega się możliwość wpływu innych czynników biologicznych, np. infekcje czy zaburzenia metaboliczne matki w czasie ciąży. Charakterystyczna dla spektrum autyzmu …
Zaburzenie ze spektrum autyzmu to jedno z zaburzeń neurorozwojowych czyli zwiazanych z odmiennym (atypowym) rozwojem układu nerwowego z którymi przychodzi się na świat i jest do śmierci. Są w dużej mierze uwarunkowane genetycznie choć obecnie dostrzega się możliwość wpływu innych czynników biologicznych, np. infekcje czy zaburzenia metaboliczne matki w czasie ciąży. Charakterystyczna dla spektrum autyzmu jest różnorodność objawów, cech charakterystycznych które manifestują się już na wczesnym etapie życia i mogą ulegać sporym zmianom na przestrzeni lat.
Czym jest zaburzenie ze spektrum autyzmu u osób dorosłych
Na wstępie podkreślę, że nie ma odmiennych podstawowych kryteriów diagnostycznych dla osób dorosłych. Zarówno klasyfikacja ICD 11 jak i DSM V zakłada konieczność występowania zarówno trudności w relacjach społecznych jak i sztywności zachowania, zainteresowań. Występują natomiast spore różnice w tym jak manifestują się one u poszczególnych osób – chociażby szczególne, absorbujące zainteresowania dorosłej kobiety będą często zupełnie innego typu niż te często dość abstrakcyjne u chłopca. Stąd istotne jest aby diagnosta posiadał szeroką, aktualną wiedzę i był uwrażliwiony na mniej rzucające się w oczy objawy.
Najczęstsze objawy ASD u osób dorosłych
Poza wyżej wymienionymi objawami których występowanie są absolutnie niezbędne aby podejrzewać / stwierdzić ASD istnieje dużo dodatkowych charakterystycznych objawów. U osób dorosłych, które przez lata umykały diagnozie są one z dużym prawdopodobieństwem subtelniejsze niż te stereotypowe chłopięce, wiele dorosłych nawet intuicyjnie wypracowało sobie przez lata strategie umożliwiające im lepsze funkcjonowanie czy nauczyło się maskować objawy. Do tych charakterystycznych dla osób autystycznych należą między innymi nadwrażliwość sensoryczna np. na dźwięki, ubrania bądź też niższa niż przeciętna wrażliwość na pewnego rodzaju bodźce, duża preferencja rutyny i niechęć do zmian, wybiórczość pokarmowa, odmienna komunikacja niewerbalna lub praktycznie jej brak.
Jakie możliwości daje wsparcie psychologiczne dla osób z ASD
Poza diagnozą autyzmu, współczesna psychologia oferuje różne formy wsparcia dla osób w spektrum autyzmu, zarówno dla dzieci, młodzieży jak i dorosłych. Nie jest wprawdzie możliwe wyleczenie autyzmu jednak jak najbardziej można pracować nad minimalizacją niekorzystnego wpływu występujących objawów na życie klienta. To właśnie nurt CBT oferuje skuteczną i udowodnioną pomoc. Popularną formą pomocową jest też TUS – trening umiejętności społecznych prowadzony w grupie. Jeśli chodzi o farmakoterapię to nie istnieje obecnie żaden lek konkretnie na autyzm, jednak jest ona bardzo pomocna w przypadku współwystępujących zaburzeń lękowych czy nastroju, stąd psycholog może zalecić także konsultację z lekarzem psychiatrą.
